Linux là gì?

Linux là một họ hệ điều hành giống Unix nguồn mở dựa trên hạt nhân (kernel) Linux, một hạt nhân hệ điều hành được Linus Torvalds phát hành lần đầu tiên vào ngày 17 tháng 9 năm 1991. Linux thường được đóng gói dưới dạng bản phân phối Linux (distro), bao gồm hạt nhân (kernel) và phần mềm hệ thống hỗ trợ (supporting system software) cùng các thư viện (libraries), nhiều trong số đó được cung cấp bởi Dự án GNU.

Các bản phân phối Linux phổ biến bao gồm:

  • Ubuntu
  • Debian
  • Fedora Linux
  • Arch Linux

Các bản phân phối thương mại bao gồm:

  • Red Hat Enterprise Linux
  • SUSE Linux Enterprise

Các bản phân phối Linux dành cho máy tính để bàn bao gồm hệ thống cửa sổ như X11 hoặc Wayland và môi trường máy tính để bàn như GNOME, KDE Plasma hoặc Xfce.

Các bản phân phối dành cho máy chủ có thể không có giao diện người dùng đồ họa hoặc bao gồm ngăn xếp giải pháp như LAMP.

Nhiều bản phân phối Linux sử dụng từ "Linux" trong tên của chúng, nhưng Free Software Foundation sử dụng và khuyến nghị tên "GNU/Linux" để nhấn mạnh việc sử dụng và tầm quan trọng của phần mềm GNU trong nhiều bản phân phối, gây ra một số tranh cãi. Vì Linux có thể phân phối lại miễn phí nên bất kỳ ai cũng có thể tạo bản phân phối cho bất kỳ mục đích nào.

Linux ban đầu được phát triển cho máy tính cá nhân dựa trên kiến trúc Intel x86, nhưng kể từ đó đã được chuyển sang nhiều nền tảng hơn bất kỳ hệ điều hành nào khác. Do sự thống trị của Android dựa trên Linux trên điện thoại thông minh, Linux, bao gồm cả Android, có cơ sở cài đặt lớn nhất trong số tất cả các hệ điều hành đa năng tính đến tháng 5 năm 2022. Tính đến tháng 3 năm 2024, Linux được sử dụng bởi khoảng 4 phần trăm máy tính để bàn. Chromebook, chạy ChromeOS dựa trên nhân Linux, thống trị thị trường giáo dục K–12 của Hoa Kỳ và chiếm gần 20 phần trăm doanh số bán máy tính xách tay dưới 300 đô la tại Hoa Kỳ. Linux là hệ điều hành hàng đầu trên máy chủ (hơn 96,4% trong số một triệu hệ điều hành máy chủ web hàng đầu là Linux), dẫn đầu các hệ thống máy móc (iron) lớn khác như máy tính lớn và được sử dụng trên tất cả 500 siêu máy tính nhanh nhất thế giới (tính đến tháng 11 năm 2017, đã dần thay thế tất cả các đối thủ cạnh tranh).

Linux cũng chạy trên các hệ thống nhúng, tức là các thiết bị có hệ điều hành thường được tích hợp vào chương trình cơ sở và được thiết kế riêng cho hệ thống. Bao gồm bộ định tuyến, điều khiển tự động hóa, thiết bị nhà thông minh, máy chơi trò chơi điện tử, tivi (TV thông minh Samsung và LG), ô tô (Tesla, Audi, Mercedes-Benz, Hyundai và Toyota) và tàu vũ trụ (tên lửa Falcon 9, tàu vũ trụ Dragon và xe tự hành Perseverance).

Linux là một trong những ví dụ nổi bật nhất về sự hợp tác giữa phần mềm miễn phí và nguồn mở (open-source). Mã nguồn có thể được bất kỳ ai sử dụng, sửa đổi và phân phối cho mục đích thương mại hoặc phi thương mại theo các điều khoản của giấy phép tương ứng, chẳng hạn như Giấy phép Công cộng GNU (GPL). Ví dụ, hạt nhân Linux được cấp phép theo GPLv2, ngoại trừ các lệnh gọi hệ thống cho phép mã (code) gọi hạt nhân thông qua các lệnh gọi hệ thống (calls the kernel via system calls) không được cấp phép theo GPL.

https://en.wikipedia.org/wiki/Linux